Trafik kazaları sonrasında en çok yaşanan uyuşmazlıklardan biri, aracın “pert (tam hasarlı)” olup olmadığı konusudur. Sigorta şirketi bazı durumlarda aracın ağır hasarlı olmasına rağmen pert kararı vermeyebilir ve onarım yönünde ödeme yapabilir. Bu durum araç sahibi açısından ciddi maddi kayıplara yol açabilir.
Türk sigorta hukukunda araç sahibinin, sigorta şirketinin değerlendirmesine karşı belirli itiraz ve dava hakları bulunmaktadır. Özellikle hasar oranı, onarım maliyeti ve aracın ekonomik değeri dikkate alındığında, pert kararı verilmemesi her zaman kesin ve bağlayıcı değildir.
Pert (Tam Hasar) Nedir ve Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?
Pert araç, kazadan sonra onarım masrafı aracın piyasa değerine çok yakın veya üzerinde olan araçtır. Bu durumda araç ekonomik olarak tamir edilse bile eski değerine ulaşamayacağı için “tam hasar” kabul edilir.
Genel uygulamada:
- Onarım masrafı aracın değerine çok yakınsa,
- Şasi ve ana taşıyıcı sistem ağır hasar görmüşse,
- Aracın güvenli kullanımı teknik olarak mümkün değilse
pert kararı gündeme gelir.
Sigorta şirketleri ise çoğu zaman maliyetleri düşürmek için aracı onarıma yönlendirme eğiliminde olabilir.
Sigorta Şirketi Neden Aracı Pert Saymaz?
Sigorta şirketinin aracı pert saymamasının en yaygın nedenleri şunlardır:
- Onarım maliyetinin sınır değerin altında hesaplanması,
- Yan sanayi parça kullanımı ile maliyetin düşürülmesi,
- Ekspertiz raporunda düşük hasar tespiti yapılması,
- Aracın piyasa değerinin yüksek gösterilmesi,
- Hasarın “onarılabilir” kabul edilmesi.
Bu değerlendirmeler her zaman kesin olmayabilir ve sigortalının itiraz hakkı vardır.
Sigorta Şirketinin Kararına Nasıl İtiraz Edilir?
Sigorta şirketi aracı pert saymıyorsa, araç sahibi bu karara karşı yazılı olarak itiraz edebilir. Bu süreçte en önemli nokta, hasarın gerçek ekonomik boyutunun doğru şekilde ortaya konulmasıdır.
İzlenebilecek adımlar:
- Bağımsız eksper raporu alınması,
- Servis ve parça maliyetlerinin belgelenmesi,
- Sigorta şirketine yazılı itiraz yapılması,
- Alternatif onarım/pert maliyet karşılaştırması sunulması.
Eğer sigorta şirketi yine ödeme yapmazsa uyuşmazlık yargı yoluna taşınabilir.
Pert Uyuşmazlığında Başvurulabilecek Hukuki Yollar
Sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamazsa araç sahibi farklı hukuki yollara başvurabilir. Bu süreçte en hızlı çözüm yollarından biri Sigorta Tahkim Komisyonudur.
Başvurulabilecek yollar:
- Sigorta Tahkim Komisyonu,
- Arabuluculuk (uygun durumlarda),
- Asliye ticaret mahkemesinde dava açılması.
Bu süreçlerde bilirkişi incelemesi yapılır ve aracın gerçek hasar durumu yeniden değerlendirilir. Mahkeme veya hakem, sigorta şirketinin kararına bağlı kalmak zorunda değildir.
Özellikle Sigorta Tahkim Komisyonu, daha hızlı sonuç verdiği için uygulamada sık tercih edilmektedir.
Pert Kararı Verilmediğinde Araç Sahibinin Hakları
Sigorta şirketi aracı pert saymasa bile araç sahibinin hakları tamamen ortadan kalkmaz. Araç sahibi aşağıdaki taleplerde bulunabilir:
- Gerçek onarım maliyetinin karşılanması,
- Değer kaybı tazminatı,
- Eksik ödeme için ek tazminat talebi,
- Gerekirse aracın pert sayılması için dava açılması.
Eğer aracın ekonomik olarak onarımı mantıklı değilse, mahkeme kararı ile pert kabul edilmesi de mümkündür.
Süreçte Dikkat Edilmesi Gerekenler
Pert uyuşmazlıklarında araç sahiplerinin en sık yaptığı hata, sigorta şirketinin teklifini hemen kabul etmektir. Oysa bu süreçte:
- Ekspertiz raporu detaylı incelenmeli,
- Piyasa rayiç değeri araştırılmalı,
- Onarım faturaları karşılaştırılmalı,
- Süreler kaçırılmadan itiraz yapılmalıdır.
Ayrıca araç sahibinin tüm yazışmaları ve belgeleri saklaması ileride açılacak davalarda büyük önem taşır.
