Türkiye’de Şirket Kurmak
Türkiye’de şirket kurmak, stratejik konumu, güçlü iç pazarı, yatırımcı dostu mevzuatı ve geniş ticaret hacmi nedeniyle hem yerli hem de yabancı yatırımcılar için önemli avantajlar sunar. Türk Ticaret Kanunu, Türkiye’de şirket türlerini ve kuruluş esaslarını ayrıntılı şekilde düzenler. Bu makalede Türkiye’de şirket kuruluş süreçleri, şirket türlerinin özellikleri, yabancı yatırımcıların şirket kurma koşulları ve pratik uygulamalar ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Türkiye’de Şirket Nasıl Kurulur?
Türkiye’de şirket kurmak için izlenmesi gereken süreç, seçilecek şirket türüne göre farklılık göstermekle birlikte genel hatlarıyla benzer bir prosedüre dayanır. Şirket türü belirlendikten sonra MERSİS üzerinden şirket sözleşmesi hazırlanır, ana sözleşme onaylanır ve Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne başvuru yapılır. Sürecin önemli aşamalarından biri, şirket adına bir sermaye taahhüdünde bulunulması ve gerektiğinde sermayenin belirli bir kısmının banka hesabına yatırılmasıdır. Vergi dairesi yoklamasının yapılması ve şirket adresinin doğrulanması da kuruluş prosedürünün ayrılmaz bir parçasıdır. Bu süreçlerin tamamlanmasının ardından şirket, hukuken tüzel kişilik kazanır ve faaliyete başlayabilir.
Türkiye’de Anonim Şirket
Anonim şirket, sermayesi paylara bölünmüş olan ve ortakların yalnızca taahhüt ettikleri sermaye ile sorumlu oldukları bir şirket türüdür. Büyük ölçekli yatırımlar için en ideal yapıdır ve halka arz imkânı, pay devrinin kolay olması gibi avantajlar sunar. Anonim şirketlerde asgari sermaye tutarı kanunen belirlenmiş olup şirketin yönetimi, genel kurul ve yönetim kurulu organları üzerinden yürütülür. Kurumsal yapıya sahip olması nedeniyle özellikle yabancı yatırımcıların en çok tercih ettiği şirket türüdür.
Türkiye’de Limited Şirket
Limited şirket, Türkiye’de en yaygın tercih edilen şirket türlerinden biridir. Bir veya birden fazla ortakla kurulabilir ve ortaklar yalnızca taahhüt ettikleri sermaye miktarı kadar sorumluluk taşır. Kuruluş prosedürü nispeten pratiktir ve yönetim yapısı daha esnektir. Limited şirketler küçük ve orta ölçekli işletmeler için idealdir; ancak pay devri anonim şirkete göre daha kısıtlıdır. Buna rağmen maliyet ve yönetim kolaylığı açısından oldukça tercih edilen bir yapıdır.
Türkiye’de Kollektif Şirket
Kollektif şirket, gerçek kişiler tarafından kurulan ve ortakların şirket borçlarından sınırsız sorumluluk taşıdığı bir şirket türüdür. Bu nedenle günümüzde daha çok küçük aile işletmelerinde tercih edilir. Ortaklar hem yönetim faaliyetlerinde yer alır hem de şirketin tüm borçlarından şahsen sorumludur. Güven ilişkisine dayalı bir model olduğundan, geniş yatırım faaliyetlerine uygun bir yapı değildir ancak küçük çaplı ticari işletmeler için yeterli olabilir.
Türkiye’de Komandit Şirket
Komandit şirket, iki tür ortağın bulunduğu bir yapıdır: Komandite ortaklar şirket borçlarından sınırsız, komanditer ortaklar ise sermayeleri oranında sınırlı sorumluluk taşır. Bu şirket türü, yatırımcıların yönetimde yer almadan sadece sermaye koyarak ortaklık kurmasına imkan tanır. Bu yönüyle risk dağılımı açısından avantajlı bir yapı sunmakla birlikte uygulamada çok sık tercih edilmez.
Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket
Bu özel tür, komandit şirket ile anonim şirket özelliklerini bir arada barındırır. Sermaye paylara bölünmüş olup komanditer ortakların sorumluluğu taahhüt ettikleri paylarla sınırlıdır. Komandite ortaklar ise şirketi yönetmekle yükümlü olup sınırsız sorumluluk taşır. Daha kurumsal bir yapı istenen komandit şirketlerde tercih edilen bir modeldir. Pay devrinin mümkün olması yatırımcı açısından esneklik sağlar.
Kooperatif Şirketler
Kooperatifler, ortaklarının belirli ekonomik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurdukları, değişir ortaklı ve değişir sermayeli şirketlerdir. Kooperatif yapısında kar amacı ikinci plandadır; öncelik ortakların dayanışması ve ekonomik faydadır. Yönetim kurulu ve genel kurul yapıları mevcuttur. Kooperatifler konut, tarım, ulaşım ve üretim gibi birçok alanda faaliyet gösterebilir.
Türkiye’de Adi Şirket
Adi şirket, Türk Borçlar Kanunu’na tabi olan ve en az iki kişinin ortak bir amaç doğrultusunda oluşturduğu sözleşmeye dayanan bir ortaklıktır. Tüzel kişiliği bulunmadığından resmi bir şirket türü değildir. Ortaklar tüm borçlardan müteselsilen sorumludur. Bu yapı genellikle kısa süreli projelerde veya küçük ölçekli ortak girişimlerde tercih edilir. Kuruluşu kolay olsa da hukuki koruması sınırlıdır.
Yabancıların Türkiye’de Şirket Kurması
Türkiye, yabancı yatırımcılar için serbest piyasa ekonomisi ve yatırımcı dostu düzenlemeler sunmaktadır. Yabancılar, Türk vatandaşlarıyla aynı haklara sahip olarak Türkiye’de şirket kurabilmektedir. Yabancı gerçek kişi veya tüzel kişiler Türkiye’de şirket kurabilir, şirket ortağı olabilir veya şirket yönetiminde görev alabilir. Yabancıların şirket kurması hukuken serbesttir ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında değerlendirilir. Bu durum, Türkiye’yi uluslararası yatırımcılar için cazip hale getirmektedir.
Yabancılar Türkiye’de Nasıl Şirket Kurar?
Yabancıların şirket kurma süreci yerli girişimcilerle aynıdır ancak bazı ek belgeler talep edilir. Öncelikle pasaport bilgilerinin MERSİS sistemine işlenmesi gerekir. Noter onaylı tercümeler, vergi numarası alınması, adres beyanı ve bazı durumlarda apostil işlemleri sürece dahil olur. Yabancı ortakların şirket yetkilisi olması durumunda hem noter hem de Ticaret Sicili tarafından kimlik doğrulaması yapılması zorunludur. Tüm bu süreçler tamamlandığında şirket tescil edilir ve faaliyetlerine hemen başlayabilir.
Yabancıların Türkiye’de Şirket Kurması Şartları
Yabancıların Türkiye’de şirket kurması için temel şart, geçerli bir pasaport ve noter onaylı tercümelerle birlikte ticari faaliyet göstermek istemeleridir. Mevzuatta Türkiye’de ikamet zorunluluğu bulunmamaktadır. Bazı sektörlerde özel izinlere ihtiyaç duyulabilir; bu durum istisnai alanlarla sınırlıdır.
Yabancılar Türkiye’de Şirket Kurması İçin Gerekli Belgeler
Yabancı ortakların pasaport fotokopisi, noter tasdikli tercüme, vergi numarası ve adres beyanı temel belgelerdir. Eğer şirket tüzel kişi ortak tarafından kurulacaksa, şirketin bulunduğu ülkede alınan faaliyet belgesi apostil şerhi ile birlikte istenir. Şirket sözleşmesinin hazırlanması ve ticaret siciline sunulması gerekir. Belgeler eksiksiz sunulduğunda kuruluş süreci hızlı ilerler.
Çalışma İzni Olmayan Yabancı Şirket Kurabilir Mi?
Evet, çalışma izni olmayan bir yabancı Türkiye’de şirket kurabilir. Şirket kurmak serbesttir; ancak şirket üzerinden çalışmak yalnızca çalışma izniyle mümkündür. Bu durum yatırımcılar için büyük bir esneklik sağlar.
Yabancılar Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur?
Yabancıların şahıs şirketi kurması mümkündür ancak Türkiye’de ikamet iznine sahip olmaları gerekir. İkamet izni olmayan yabancı şahıs şirketi kuramaz; yalnızca sermaye şirketi kurabilir. Şahıs şirketi kuruluşunda vergi dairesi yoklaması ve adres doğrulaması zorunludur.
Yabancı Kişilerin Türkiye’de Şirket Kurması
Yabancı yatırımcıların Türkiye’de şirket kurması, Türkiye’nin ekonomik büyümesine ve uluslararası ticaret kapasitesine katkı sağlar. Yatırımcılara tanınan geniş haklar, düşük maliyetli ve hızlı kuruluş süreçleri Türkiye’yi cazip kılar. Yabancılar tek başına veya Türk ortaklarla şirket kurabilir.
Yabancılar İçin Avukatın Şirket Açması
Yabancılar, Türkiye’de bir avukata vekâlet vererek tüm şirket kuruluş işlemlerini uzaktan tamamlayabilir. Avukat, MERSİS işlemlerini yürütür, ana sözleşmeyi hazırlar, ticaret sicili başvurusunu yapar ve süreci hukuka uygun şekilde sonuçlandırır. Özellikle Türkiye’ye gelemeyen yatırımcılar için bu yöntem son derece pratiktir.
Yabancı Ortaklı Şirket Kuruluş Masrafları
Yabancı ortaklı şirketlerin kuruluş masrafları, şirket türüne göre değişiklik gösterir. Ana giderler arasında ticaret sicili harçları, noter masrafları, tercüme ücretleri ve vergi numarası işlemleri bulunur. Genel olarak Türkiye’de şirket açma maliyetleri, birçok Avrupa ülkesine göre düşüktür ve yatırımcı için cazip bir avantaj sağlar.
