Mevzuatta Terörizmin Finansmanı Suçu ve Cezası
Terörizmin finansmanı suçu, Türkiye’nin hem ulusal hem de uluslararası hukuki yükümlülükleri kapsamında en ağır yaptırımlarla düzenlenen suç tiplerinden biridir. 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun ile Türk Ceza Kanunu’nda yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde, devletin temel güvenliğine yönelen finansal destek mekanizmalarının tamamen ortadan kaldırılmasının amaçlandığı görülür. Bu suç, yalnızca para transferini değil, terör örgütlerinin faaliyetlerine katkı sağlayabilecek tüm ekonomik ve maddi kaynakları kapsayacak şekilde geniş bir çerçevede düzenlenmiştir. Bu nedenle uygulamada, fon sağlayan kişinin örgütle doğrudan bağlantısının bulunup bulunmadığı veya sağlanan kaynağın örgüt tarafından fiilen kullanılıp kullanılmadığı gibi detaylar dahi suçun oluşmasını engelleyen hususlar değildir.
Terörizmin Finansmanı Suçu Nedir?
Terörizmin finansmanı suçu, kısaca, bir terör örgütünün gerçekleştirdiği veya gerçekleştirmeyi planladığı eylemlerin doğrudan ya da dolaylı olarak maddi kaynakla desteklenmesi olarak tanımlanır. 6415 sayılı Kanun’un 3. maddesi, suçun kapsamını oldukça geniş tutarak sadece para vermeyi değil, fon toplama, finansal araç sağlama, ekonomik değer aktarma, malvarlığı devretme ve hatta bir eylemin finansmana dönüşebilecek şekilde organize edilmesini suç kapsamında değerlendirmiştir. Bu nedenle günlük hayatta masum görünen bir ödeme dahi, örgütsel faaliyetlerin finansmanına katkı sağlama amacı taşıyorsa terörizmin finansmanı suçunu oluşturabilir.
Kanun koyucu burada, finansmanın terör örgütüne ulaşmış olup olmadığına değil, failin bu amaçla hareket edip etmediğine odaklanmıştır. Dolayısıyla suçun oluşabilmesi için örgütün finansal kaynağı gerçekten kullanması gerekmez; failin, verdiği fonun örgüte hizmet edeceğini bilmesi veya en azından bu ihtimali öngörerek hareket etmesi yeterlidir. Bu yönüyle terörizmin finansmanı suçu, terör suçları arasında hazırlık hareketlerinin dahi cezalandırıldığı istisnai bir düzenlemedir.
Terörizmin Finansmanı Suçu ve Fon Sağlama
Fon sağlama kavramı, sadece para transferi olarak algılansa da mevzuat açısından çok daha geniş bir içeriğe sahiptir. Bir örgütün patlayıcı temini, lojistik destek, propaganda araçlarının finanse edilmesi veya örgüt üyelerinin iaşe ve ibate giderlerinin karşılanması gibi her türlü ekonomik katkı fon sağlama kapsamında değerlendirilir. Örneğin, bir terör örgütüne ait olduğu bilinen bir derneğe veya vakfa yapılan bağışlar, görünüşte yasal bir ödeme olsa dahi fon sağlama suçuna yol açabilir. Aynı şekilde, örgüt mensupları adına açılmış hesaplara yapılan havaleler, örgüte lojistik destek verecek araç gereçlerin satın alınması veya terör eyleminde kullanılacak malzemelerin ücretinin ödenmesi de fon sağlama sayılır.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, fonun miktarının suçun oluşumu açısından belirleyici olmamasıdır. Yani çok küçük miktarlarda yapılan bir ödeme dahi, örgütsel faaliyetlere katkı amacı taşıyorsa terörizmin finansmanı suçu kapsamında değerlendirilebilir. Bu durum, suçun cezasını daha da ağırlaştıran ve failin sorumluluğunu genişleten bir yapıya sahiptir. Fon sağlama; terör örgütünün faaliyetlerinin sürekliliği, planlama kapasitesi ve eylem gücü üzerinde doğrudan etkili olduğundan, yasa koyucu tarafından en sert şekilde cezalandırılmaktadır.
Örgüte Yardım Etme ve Fon Sağlama Suçunun Farkı
Örgüte yardım etme suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 220. maddesinde düzenlenmiş olup, terör örgütüne her türlü yardım ve desteğin cezalandırılmasını amaçlar. Ancak terörizmin finansmanı suçu, fon sağlama eylemini diğer yardım biçimlerinden ayırarak ayrı ve daha özel bir suç tipi hâline getirmiştir. Örgüte yardım etme, genellikle lojistik destek, barındırma, örgüt propagandası yapma veya haberleşme imkânı sağlama gibi eylemleri kapsarken; fon sağlama suçu, örgütün ekonomik kaynaklarını genişletmeye yönelik her türlü maddi desteği hedef alır.
Bu iki suç arasındaki en önemli fark, terörizmin finansmanı suçunun amaç unsuruna ilişkin daha özel bir düzenleme içermesidir. Örgüte yardım etme suçunda failin örgütün varlığına veya faaliyetlerine katkı sağladığı genel bir yardım kastı aranırken; fon sağlama suçunda failin terör eylemlerinin gerçekleştirilmesine yönelik maddi destek sağlama kastı öne çıkar. Ayrıca örgüte yardım suçu, örgütün niteliğine veya faaliyetlerine katkı sağlama bakımından daha geniş bir çerçeveye sahipken; finansman suçu, yalnızca ekonomik boyutu hedef alarak daha spesifik bir alanı düzenler. Bu nedenle yargılama aşamasında suçun niteliğinin doğru belirlenmesi, verilecek cezanın şeklen ve maddeten isabetli olması bakımından büyük önem taşır.
Terörizmin Finansmanı Suçunun Unsurları Nelerdir?
Terörizmin finansmanı suçunun unsurları, hem 6415 sayılı Kanun hem de uluslararası sözleşmeler dikkate alınarak belirlenmiştir. Suçun oluşması için failin, bir terör örgütüne ya da örgüt mensubuna doğrudan veya dolaylı bir ekonomik değer sağlama kastıyla hareket etmesi gerekir. Önemli olan, verilen fonun nihai olarak terör amaçlı kullanılabileceği yönündeki bilginin failde bulunması veya bu ihtimalin farkında olarak – hukukta “olası kast” denilen – bir şekilde harekete geçmesidir. Bu nedenle failin örgütle doğrudan bağlantılı olması gerekmediği gibi fonun örgüte fiilen ulaşması da zorunlu değildir.
Suçun maddi unsuru ise ekonomik değerin sağlanması, toplanması, temin edilmesi, transfer edilmesi veya bu amaçla organize edilmesidir. Ekonomik değerin niteliği konusunda herhangi bir sınır getirilmemiştir; para, taşınır ve taşınmaz mallar, kripto varlıklar, banka kredileri, kıymetli madenler veya başka herhangi bir ekonomik değer bu kapsamda değerlendirilebilir. Suçun manevi unsuru bakımından ise kastın varlığı yeterlidir; ancak çoğu durumda failin örgüte sempati duyması, örgütsel söylemleri benimsemesi veya örgüt propagandasını desteklemesi de kastın tespitinde belirleyici olabilir.
