Ön ödemeli satış sözleşmeleri, tüketicinin henüz teslim edilmemiş bir mal veya hizmet için bedelin tamamını veya bir kısmını peşin ödediği sözleşmelerdir. En yaygın örneği henüz tamamlanmamış konut satışlarıdır. Bu sözleşmeler 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında sıkı şekilde korunur çünkü tüketici, henüz teslim almadan ödeme yaptığı için daha zayıf konumdadır.
Ön Ödemeli Satış Sözleşmesi Nedir?
Bu sözleşmelerde:
- Mal veya hizmet henüz teslim edilmemiştir
- Tüketici bedelin tamamını veya bir kısmını önceden öder
- Satıcı daha sonra teslim yükümlülüğü altındadır
Örnek:
- İnşaat halindeki ev satışı
- Proje aşamasındaki konutlar
- Teslimi ileri tarihe bırakılan ürünler
1. Cayma Hakkı
Tüketicinin en önemli hakkıdır.
- Tüketici 14 gün içinde gerekçe göstermeden sözleşmeden dönebilir
- Satıcı cayma nedeniyle ceza talep edemez
2. Sözleşmeden Dönme Hakkı
Cayma süresi dışında da belirli durumlarda sözleşmeden dönme mümkündür.
Örnek:
- Satıcının teslimi hiç yapmaması
- Sözleşmeye aykırı davranması
3. Bilgilendirilme Hakkı
Tüketiciye sözleşme öncesinde açık ve doğru bilgi verilmelidir.
İçerik:
- Malın özellikleri
- Teslim tarihi
- Toplam bedel
- Ödeme planı
4. Teslim Süresi Hakkı
Satıcı:
- Taahhüt ettiği sürede teslim yapmak zorundadır
Gecikme halinde:
- Tazminat doğabilir
- Sözleşmeden dönme hakkı doğabilir
5. Teminat Hakkı
Ön ödemeli satışlarda tüketicinin korunması için:
- İnşaat firmalarının teminat göstermesi gerekir
Bu teminat:
- Banka teminatı
- Sigorta
- Güvence hesabı olabilir
6. Geri Ödeme Hakkı
Sözleşmeden dönülmesi halinde:
- Tüketici ödediği parayı geri alır
- Gecikme faizi talep edebilir
7. Tazminat Hakkı
Satıcının kusuru varsa:
- Maddi zarar
- Gecikme zararları
- Ek masraflar
talep edilebilir.
8. Sözleşme Şartlarının Haksız Olmaması
Tüketici aleyhine:
- Aşırı cezai şartlar
- Belirsiz hükümler
geçersiz sayılabilir.
9. Bilgiye Erişim Hakkı
Tüketici:
- Proje detaylarını
- Ruhsat bilgilerini
- Teslim durumunu
öğrenme hakkına sahiptir.
10. Ayıplı Teslimde Haklar
Mal teslim edildiğinde ayıplı ise:
- Bedel indirimi
- Ücretsiz onarım
- Değişim
- Sözleşmeden dönme
hakları vardır.
11. Erken Teslim Hakkı
Bazı sözleşmelerde:
- Erken teslim yapılması mümkündür
12. Sözleşmenin Geçersiz Şartları
Tüketici aleyhine olan bazı şartlar:
- Kanuna aykırıysa geçersizdir
En Sık Sorunlar
- Teslim gecikmesi
- Eksik inşaat
- Yanıltıcı vaatler
- Teminat eksikliği
Şikâyet ve Başvuru Yolları
Tüketici:
- Tüketici Hakem Heyeti
- Tüketici Mahkemesi
başvurabilir.
Deliller Nelerdir?
- Sözleşme
- Ödeme dekontları
- Proje reklamları
- Yazışmalar
Avukatla Takip Neden Önemlidir?
Bu sözleşmeler yüksek değerli olduğu için önemlidir.
Avukat katkısı:
- Sözleşme inceleme
- Cayma ve fesih süreci
- Tazminat hesaplama
- Dava takibi
Ön ödemeli satış sözleşmelerinde tüketici; cayma hakkı, sözleşmeden dönme, bilgilendirilme, teslim ve teminat hakları gibi güçlü korumalara sahiptir ve her uyuşmazlık sözleşmenin içeriği ile satıcının yükümlülüklerine göre ayrı ayrı değerlendirilir.
